ترشحات واژن یکی از فرآیندهای طبیعی بدن زنان است که به تمیز نگه داشتن و حفظ تعادل باکتریایی این ناحیه کمک می کند. با این حال ، تغییر در رنگ ، بو یا غلظت ترشحات می تواند نشان دهنده تغییرات هورمونی ، عفونت یا مشکلات دیگر باشد. بسیاری از زنان در دوره های مختلف زندگی خود با این تغییرات مواجه می شوند و این سوال برایشان پیش می آید که کدام ترشحات طبیعی است و کدام یک نیاز به بررسی پزشکی دارد؟ در این مقاله ، انواع ترشحات واژن ، دلایل ایجاد آن ها و نشانه هایی که نیاز به مراجعه به پزشک دارند را بررسی خواهیم کرد.
دلایل تغییرات ترشحات واژن
- عفونت های باکتریایی و قارچی: از جمله شایع ترین علل تغییر ترشحات هستند که ممکن است به صورت سوزش ، خارش یا بوی بد خود را نشان دهند.
- تغییرات هورمونی: در دوران بارداری یا تغییرات چرخه قاعدگی ، ترشحات واژن ممکن است دچار تغییرات موقتی شوند.
- نکات مربوط به سلامت جنسی: استفاده از کاندوم یا رابطه جنسی ممکن است بر مقدار و نوع ترشحات تأثیر بگذارد.
آیا تغییر در ترشحات واژن می تواند نشانه ای از مشکل باشد؟
ترشحات واژن بخشی طبیعی از سلامت دستگاه تناسلی زنان است ، اما زمانی که رنگ ، بو یا غلظت آن تغییر کند، ممکن است نشانه ای از عفونت ، عدم تعادل هورمونی یا سایر مشکلات زنان باشد. بسیاری از افراد این تغییرات را نادیده می گیرند، در حالی که تشخیص به موقع می تواند از بروز مشکلات جدی‌تر جلوگیری کند. اگر متوجه تغییرات غیرعادی در ترشحات خود شده اید و نمی دانید که طبیعی است یا نیاز به بررسی پزشکی دارید، فرم زیر را پر کنید تا تیم پزشکی دکتر صنم ساسان با شما تماس بگیرند.
چگونه ترشحات واژن طبیعی را تشخیص دهیم؟
ترشحات طبیعی معمولاً بی‌بو، شفاف یا سفید و بدون علائم اضافی همراه هستند. تغییرات در این ویژگی‌ها می‌تواند نشانه‌ای از وجود عفونت یا بیماری باشد. به طور کلی، هرگونه تغییر که باعث ایجاد ناراحتی شود باید تحت نظر پزشک قرار گیرد.
انواع ترشحات واژن
عفونت های باکتریایی واژن
این عفونت به دلیل عدم تعادل فلور واژن و رشد بیش از حد باکتری‌های بی‌هوازی در واژن ایجاد می‌شود. ترشحات فرد مبتلا به عفونت باکتریایی سفید مایل به خاکستری است و بوی نامطبوعی دارد.
عفونت های قارچی واژن
واژن حاوی ترکیبی متعادل از قارچ، مانند کاندیدا و باکتری است. برخی از باکتری‌ها هم برای جلوگیری از رشد زیاد قارچ وجود دارند. زمانی که این تعادل از بین برود، رشد بیش از اندازه کاندیدا باعث ایجاد عفونت واژن می‌شود. ترشحات واژن در این افراد سفید و غلیظ هستند که حالت پنیری هم دارند.
ترشحات طبیعی و غیرطبیعی واژن
برای عملکرد طبیعی بدن، داشتن ترشحات طبیعی خیلی مهم است. هنگامی که فضای داخلی واژن خشک است، در زمان نزدیکی یا در حالت عادی، منقبض و جمع می‌شود و باعث ناراحتی فرد می‌شود. البته این ترشحات در زمان قاعدگی، بارداری، بعد از لابیاپلاستی ، هنگام فعالیت تخمدان و رحم باهم تفاوت دارند. اگر ترشحات واژن همراه با علامت دیگری مانند بوی بد، سوزش و خارش همراه باشد، دیگر طبیعی نیست.
انواع ترشحات واژن با عکس
ترشحات واژن براساس رنگ و غلظت دسته‌بندی می‌شوند. البته بعضی از ترشحات واژن طبیعی است و نیاز به پیگیری ندارد. اما بعضی دیگر نشانه یک بیماری زمینه‌ای هستند.
- ترشحات سفید رنگ
ابتدا یا انتهای عادت ماهیانه، ترشح سفید رنگ در واژن وجود دارد که طبیعی است. اگر این ترشحات سفید، با سوزش و خارش همراه باشد یا حالت پنیری داشته باشد، نشانه یک عفونت قارچی است و نیاز به درمان دارد.
- ترشحات صاف و آبکی
نگرانی برای این ترشحات وجود ندارد. این ترشحات طبیعی هستند و معمولا بعد از فعالیت‌ها و ورزش‌های سنگین بوجود می‌آیند.
- ترشحات شفاف و کش‌دار
در زمان تخمک‌گذاری ترشحات شفاف اما کشیده در واژن تولید می‌شود که نرمال هستند.
- ترشحات قهوه ای یا خونی
در پایان دوره قاعدگی، ترشحات قهوه‌ای بجای قرمز در واژن دیده می‌شود که این نوع ترشح هم طبیعی است. اگر این ترشحات در میانه سیکل قاعدگی رخ دهد، لکه‌بینی نامیده می‌شود. همچنین این ترشحات می‌توانند نشانه بارداری باشند، در صورتی که رابطه جنسی محافظت نشده داشته باشید و لکه‌بینی هم در زمان عادی قاعدگی شما رخ داده باشد.
در بعضی موارد، ترشحات قهوه‌ای یا خونی می‌توانند نشانه سرطان آندومتر یا دهانه رحم و مشکلات فیبروم باشند. بنابراین انجام تست پاپ اسمیر و معاینه سالانه لگن توسط متخصص زنان و زایمان از اهمیت بالایی برخوردار است.
- ترشحات زرد یا سبز
این ترشحات در بیشتر مواقع همراه با بوی بد هستند. معمولا عفونت تریکوموناز باعث ترشحات زرد رنگ می‌شود و با نزدیکی جنسی قابل انتقال است. بعضی دیگر از ترشحات به علت عفونت‌های کلامیدیایی یا عفونت‌های ناشی از گنوره می‌باشند. از آنجا که ترشحات زرد و سبز طبیعی نیستند، حتما به پزشک مراجعه کنید. پس از بررسی‌های لازم احتمالا آنتی بیوتیک تجویز می‌شود.
- ترشحات خاکستری
تخلیه منی در واژن بصورت مکرر، حالت اسیدیته واژن را بهم می‌زند و باعث ایجاد ترشحات خاکستری و عفونت می‌شود. به طور کلی این ترشح در زمینه عفونت‌های باکتریایی که در محیط قلیایی رشد می‌کنند به وجود می‌آید. برای درمان آن هم ژل مترونیدازول یا کلیندا مایسین یا آنتی بیوتیک های دیگر تجویز می‌شود.
علت ترشحات واژن
عفونت‌ها یا عدم تعادل هورمونی مسئول تغیرات غیرمعمول در واژن می‌باشند.
- عفونت لگن پس از جراحی
- بیماری التهابی لگن (PID)
- عفونت انگلی تریکومونیازیس
- آتروفی واژن (خشکی واژن)
- عفونت‌های کلامیدیایی یا سوزاک (STD)
- استفاده از آنتی بیوتیک یا استروئید
- سرطان دهانه رحم
- دیابت
- التهاب واژن
ترشحات واژن در بارداری
تغییر در لکوره یا ترشحات طبیعی واژن یک یا دو هفته پس از بارداری بوجود می‌آید و در تمام دوران بارداری ادامه دارد. زیرا در این دوران استروژن و گردش خون در محدوده واژن افزایش پیدا می‌کند. ترشحات اواخر بارداری با اوایل آن تفاوت دارد.
ترشحات واژن در اوایل بارداری، کانال زایمان و دهانۀ رحم را پر می‌کند تا از رحم محافظت کند. نزدیک زمان زایمان وقتی دهانه رحم شروع به نازک و باز شدن می‌کند، این ترشحات که پیش از این دهانه رحم را مسدود کرده بودند شروع به خارج شدن می‌کند. در هفته‌های آخر بارداری، ترشحات همراه با رگه‌هایی از مخاط غلیظ همراه با رگه‌های خون است.
در صورتی که قبل از هفته سی و هفتم بارداری، متوجه افزایش ناگهانی ترشحات واژن یا تغییراتی در رنگ (صورتی یا قهوه‌ای شدن) یا مخاطی بودن آن شدید، این تغییرات ممکن است نشانه‌ای از زایمان زودرس باشند.
ترشحات خونی در بارداری
هرگونه ترشح واژن از صورتی کم‌رنگ و قهوه‌ای تا قرمز در سه ماهه اول و سه ماهه آخر یک علامت خطرناک است. علت آن می‌تواند موارد زیر باشد:
اختلالات هورمونی
فرسایش دهانه رحم
کیست
بارداری خارج از رحم
جدا شدن جفت
بیماری التهابی و عفونی
تفاوت ترشحات قبل از پریودی و بارداری
ترشحات واژن قبل از پریودی معمولاً رقیق تر و سفید رنگ هستند و ممکن است افزایش یابند. در دوران بارداری ، ترشحات واژن معمولاً بیشتر شده و شفاف‌تر می‌شود، بدون بو و بدون تغییر در قوام. این تغییرات به دلیل افزایش سطح هورمون‌ها است که به بدن کمک می‌کند تا محیطی مناسب برای نگهداری بارداری فراهم کند. تغییرات در ترشحات می‌تواند به عنوان یکی از نشانه‌های اولیه بارداری شناخته شود، اما همیشه برای تشخیص دقیق باید تست بارداری انجام شود.
کنترل ترشحات واژن در بارداری
از پدهای پارچه ای یا شورت های نخی که ترشحات را جذب می‌کنند، استفاده کنید. ناحیه تناسلی خود را از جلو به عقب تمیز کنید تا از ابتلا به برخی عفونت ها در امان باشید. از دوش واژینال استفاده نکنید چون با تغییر دادن PH واژن، ایجاد عفونت در دوران بارداری را زیاد می‌کند. همچنین از پوشیدن شلوار تنگ، شورت پلاستیکی و صابون های معطربرای ناحیه تناسلی خودداری کنید.
ترشحات هنگام سکس
داشتن واژن مرطوب برای سکس کردن از اهمیت زیادی برخوردار است. در زمان رابطه جنسی، ترشحات واژن نقش روان‌کننده دارد و از خشکی واژن جلوگیری می‌کند. این ترشحات لزج و کمی اسیدی هستند. همچنین ترشحات واژن نشان‌دهنده تحریک جنسی زنان است. ترشحات رقیق و بی‌رنگ هستند و بعد از تحریک هم بیشتر می‌شوند.
تفاوت ترشحات قبل از پریودی و بارداری
ترشحات واژینال یکی از شاخص‌های مهم سلامت بانوان است و بررسی نوع، رنگ و میزان آن می‌تواند اطلاعات مفیدی درباره نزدیک شدن پریودی یا احتمال بارداری ارائه دهد. قبل از پریودی، ترشحات معمولاً چسبناک یا کمی غلیظ هستند و رنگ آن‌ها از سفید شیری تا زرد روشن متغیر است. این تغییرات ناشی از کاهش سطح استروژن و افزایش پروژسترون است و ممکن است با علائمی مانند نفخ، حساسیت پستان، تغییرات خلقی یا خستگی همراه باشد. توجه به این نشانه‌ها به بانوان کمک می‌کند تا چرخه قاعدگی خود را بهتر مدیریت کنند و برای برنامه‌ریزی یا پیشگیری از بارداری آماده باشند.
در مقابل، ترشحات در اوایل بارداری معمولاً سبک‌تر، شفاف و کمی بیشتر از حد معمول هستند. این ترشحات ناشی از افزایش جریان خون به ناحیه واژن و تغییرات هورمونی مرتبط با بارداری است و معمولاً بوی خاصی ندارند. تشخیص این نوع ترشحات و مقایسه آن با ترشحات پیش از پریودی می‌تواند نشانه‌ای اولیه برای انجام تست بارداری باشد. بانوانی که این تفاوت‌ها را به خوبی می‌شناسند، راحت‌تر می‌توانند تغییرات طبیعی بدن خود را تشخیص دهند و در صورت بروز علائم غیرطبیعی به موقع به پزشک مراجعه کنند.
ترشحات طبیعی واژن چه ویژگی هایی دارند؟
ترشحات طبیعی واژن معمولا شفاف، سفید یا شیری رنگ هستند و بوی تند و ناخوشایندی ندارند. میزان و شکل این ترشحات در طول چرخه قاعدگی تغییر می کند و به عواملی مانند تغییرات هورمونی، زمان تخمک گذاری، بارداری، تحریک جنسی و مصرف برخی داروها بستگی دارد. برای مثال، در حوالی زمان تخمک گذاری ممکن است ترشحات شفاف، لغزنده و کش دار شوند. این تغییر به دلیل افزایش استروژن اتفاق می افتد و در بسیاری از زنان کاملا طبیعی است.
ترشحات طبیعی معمولا با علائمی مانند خارش شدید، سوزش، درد لگنی یا بوی زننده همراه نیستند. بنابراین، تنها وجود ترشح نمی تواند نشانه بیماری باشد و باید ویژگی های آن در کنار سایر علائم بررسی شود.
علائم ترشحات واژن غیر طبیعی چیست؟
شناخت علائم ترشحات واژن غیر طبیعی به اندازه توجه به رنگ ترشح اهمیت دارد. ممکن است یک ترشح از نظر ظاهری تغییر زیادی نداشته باشد، اما وجود علائم همراه نشان دهد که وضعیت نیاز به بررسی دارد. مهم ترین نشانه هایی که باید مورد توجه قرار گیرند عبارتند از:
- بوی شدید، تند یا ناخوشایند ترشحات
- تغییر ناگهانی رنگ ترشح
- افزایش غیر معمول حجم ترشحات
- ترشح بسیار غلیظ یا تکه تکه
- خارش واژن یا اطراف آن
- احساس سوزش
- قرمزی یا التهاب ناحیه تناسلی
- درد هنگام ادرار کردن
- درد هنگام رابطه جنسی
- درد قسمت پایین شکم یا لگن
- مشاهده خون در ترشحات خارج از زمان قاعدگی
آیا بوی ترشحات واژن طبیعی است؟
واژن به طور طبیعی می تواند بوی خفیف و مشخصی داشته باشد و وجود مقدار کمی بو لزوما نشانه بیماری نیست. آنچه بیشتر اهمیت دارد، تغییر ناگهانی و واضح بو است. اگر ترشحات بوی بسیار تند، ماهی مانند یا ناخوشایند پیدا کنند، به ویژه اگر این تغییر همراه با تغییر رنگ یا افزایش ترشحات باشد، بهتر است فرد برای بررسی علت مراجعه کند.
پوشاندن بوی ترشحات با محصولات معطر یا شستشوی مکرر معمولا راه حل مناسبی نیست و حتی ممکن است تعادل طبیعی واژن را بیشتر مختل کند.
درمان عفونت قارچی با عفونت باکتریایی یا برخی بیماری های منتقل شونده از راه جنسی یکسان نیست.
آیا می توان از ترشحات غیر طبیعی جلوگیری کرد؟
رعایت بهداشت ناحیه تناسلی مهم است، اما شستشوی بیش از حد یا استفاده از محصولات معطر لزوما به معنای بهداشت بهتر نیست. واژن به طور طبیعی دارای محیط و تعادل میکروبی خاصی است و استفاده مداوم از شوینده های قوی یا دوش واژینال می تواند این تعادل را مختل کند. پوشیدن لباس زیر مناسب، تعویض لباس مرطوب، رعایت بهداشت در زمان قاعدگی و توجه به علائم غیر معمول می تواند در حفظ سلامت دستگاه تناسلی موثر باشد.
در نهایت، شناخت انواع ترشحات واژن به این معنا نیست که هر تغییر کوچکی باید باعث نگرانی شود. مهم این است که فرد الگوی طبیعی بدن خود را بشناسد و در صورت ایجاد تغییر پایدار، بوی غیر معمول یا علائم همراه، علت را به شکل اصولی بررسی کند.
ترشح واژن با رگه‌های خونی
ترشح واژن که با رگه‌های خونی همراه است، می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد و اغلب نیاز به توجه دارد. یکی از شایع‌ترین علل، شروع یا پایان چرخه قاعدگی است. گاهی خونریزی اندک قبل یا بعد از پریودی طبیعی است و به دلیل نوسانات هورمونی رخ می‌دهد. همچنین تخمک‌گذاری یا تغییرات در ضخامت دیواره رحم می‌تواند باعث ترشح خونی کوتاه‌مدت شود که معمولاً جای نگرانی ندارد.
با این حال، ترشحات خونی واژن می‌توانند نشانه مشکلات جدی‌تر نیز باشند. عفونت‌های واژن یا رحم، کیست تخمدان، آسیب‌های مخاطی و در موارد نادر پولیپ یا نشانه‌های اولیه سرطان رحم از جمله علل مهم هستند. اگر ترشحات خونی بیش از چند روز ادامه داشته باشند، بوی نامطبوع داشته باشند یا با درد و سایر علائم غیرطبیعی همراه باشند، مراجعه به پزشک متخصص زنان ضروری است. بررسی دقیق این علائم می‌تواند به تشخیص سریع مشکلات و پیشگیری از عوارض جدی کمک کند.
