آیودی (IUD) چیست و چه کاربردی دارد؟

آیودی(IUD) یکی از مؤثرترین و پرکاربردترین روش‌های جلوگیری از بارداری است که به شکل یک ابزار کوچک پلاستیکی یا فلزی در رحم قرار می‌گیرد. این وسیله که به‌صورت شیمیایی یا مکانیکی عمل می‌کند، یعنی با جلوگیری از لقاح تخمک و اسپرم یا با تغییر در محیط رحم، از بارداری ناخواسته جلوگیری می‌کند. آ‌یو‌دی‌ها معمولاً به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: نوع مسی و نوع هورمونی. هر دو نوع با اثربخشی بالا و طول عمر زیاد، می‌توانند تا چند سال بدون نیاز به مراقبت مداوم در بدن باقی بمانند و به زنان این امکان را می‌دهند تا با اطمینان بیشتری از برنامه‌های بارداری خود مراقبت کنند.

آی یو دی چیست؟

اگر به دنبال گزینه ای برای کنترل بارداری هستید، یکی از روش هایی که تاثیرگذاری زیادی دارد، آیودی است. این ابزار بی خطر و بازگشت پذیر بوده و بیش از 99٪ در جلوگیری از بارداری ناخواسته موثر می باشد.

کلمه “IUD” مخفف “دستگاه داخل رحمی” است. این وسیله به شکل “T” و کمی بزرگتر از یک سکه است که داخل رحم شما قرار می گیرد. آی‌یودی با جلوگیری از رسیدن اسپرم به تخمک و بارور کردن آن از بارداری جلوگیری می کند.

انواع IUD

در این قسمت از مقاله انواع مختلف آیودی را توضیح داده ایم:

آ یو دی های مسی

مدل پاراگارد (Paragard) : این نوع IUD از مس ساخته شده و بدون هورمون است. مدت زمان ماندگاری آن حدود 10 تا 12 سال است و از بارداری جلوگیری می‌کند.

آ یو دی های هورمونی

مدل میرنا (Mirena) : این نوع IUD حاوی هورمون لوونورژسترل (Levonorgestrel) است و به مدت 5 سال از بارداری جلوگیری می‌کند.

مدل کایلینا (Kyleena) : این مدل نیز حاوی هورمون لوونورژسترل است و به مدت 5 سال موثر است، اما مقدار هورمون کمتری نسبت به میرنا دارد.

مدل اسکایلا (Skyla) : این ایودی حاوی مقدار کمتری هورمون لوونورژسترل است و به مدت 3 سال از بارداری جلوگیری می‌کند.

مدل لیلتا (Liletta) : این IUD مشابه میرنا است و به مدت 5 سال موثر است.

هر یک از این انواع IUD مزایا و معایب خاص خود را دارند و انتخاب بین آن‌ها بستگی به نیازها و شرایط فردی دارد و این انتخاب باید توسط بهترین متخصص زنان تهران انجام شود.

چه کسانی می توانند از آی یودی استفاده کنند؟

زنان در سنین باروری، در هر سنی که توانایی بارداری دارند، می‌توانند از IUD استفاده کنند. همچنین زنانی که هنوز بچه‌دار نشده‌اند نیز می‌توانند از این روش بهره‌مند شوند. برای زنانی که قبلاً بچه‌دار شده‌اند و نمی‌خواهند بارداری دیگری داشته باشند، این روش می‌تواند یک گزینه مناسب باشد.

برخی از زنان به دلایل پزشکی یا شخصی نمی‌توانند یا نمی‌خواهند از روش‌های هورمونی جلوگیری از بارداری استفاده کنند. در این موارد، آیودی می‌تواند یک راه حل جایگزین مناسب باشد. همچنین زنانی که به دنبال یک روش طولانی مدت و کم‌نگهداری هستند، می‌توانند از این روش استفاده کنند. این دستگاه می‌تواند تا چندین سال (معمولاً بین ۳ تا ۱۰ سال) موثر باشد.

زنانی که به دنبال یک روش برگشت‌پذیر هستند نیز می‌توانند IUD را مد نظر قرار دهند. با برداشتن آی یو دی ، قابلیت باروری به سرعت باز می‌گردد.

چه کسانی نمی توانند از آیودی استفاده کنند؟

این روش ، برای همه افراد مناسب نیست. برخی از شرایط و مشکلات پزشکی که ممکن است مانع استفاده از آی یودی شوند عبارتند از:

• بارداری یا احتمال بارداری: اگر احتمال می‌دهید که باردار باشید، نمی‌توانید از این روش استفاده کنید.
• بیماری‌های التهابی لگن (PID): کسانی که سابقه PID دارند یا در حال حاضر به این بیماری مبتلا هستند.
• عفونت‌های منتقله از راه جنسی (STI): اگر فرد به تازگی به یک STI مبتلا شده باشد، نمی‌تواند از آیودی استفاده کند تا زمانی که عفونت درمان شود.
• عفونت لگنی: هرگونه عفونت در ناحیه لگن، مانند عفونت رحم یا لوله‌های فالوپ.
• خونریزی غیرعادی رحم: خونریزی‌های غیرعادی بدون تشخیص علت نمی‌تواند به وسیله IUD کنترل شود.
• نقایص ساختاری رحم: مشکلات ساختاری رحم مثل رحم دوبل یا دیواره‌های رحمی که می‌توانند جایگذاری صحیح آیودی را مشکل کنند.
• سرطان‌های رحم یا دهانه رحم: افراد مبتلا به این نوع سرطان‌ها نباید از این وسیله استفاده کنند.
• حساسیت به مس یا پلاستیک: برخی افراد ممکن است به مواد تشکیل دهنده آی یودی حساسیت داشته باشند.
• اختلالات خونی: کسانی که دچار مشکلات خونی مانند هموفیلی هستند، ممکن است نتوانند از این روش استفاده کنند.

آ یو دی قبل از زایمان باعث نازایی می شود؟

شاید شنیده باشید که برخی افراد عنوان می کنند گذاشتن آیودی قبل از زایمان باعث نازایی می شود. اما این تصور کاملا اشتباه است! IUD یک ابزار پیشگیری کاملا مطمئن است و هیچگونه عارضه نازایی ندارد. از روزی که آ یو دی خارج می شود ، توانایی بارداری دوباره مثل قبل می شود. این ابزار می تواند برای همیشه شما را از شر داروهای هورمونی و عوارض آن خلاص کند.

آیودی قبل از زایمان اول

استفاده از این ابزار هیچ خطری ، مثل نازایی یا پارگی رحم، برای بانوان جوانی که زایمان نکرده اند ایجاد نمی کند. تنها باید به دو مورد توجه شود : اول اینکه IUD مناسب افراد زایمان نکرده باشد و مورد دوم ؛ حتما توسط شخص مجرب و با تجربه کار گذاشته شود.

میزان اثرگذاری IUD چقدر است؟

میزان تاثیرگذاری این ابزار در پیگیری از بارداری بسته به نوع آن می‌تواند متفاوت باشد:

نوع هورمونی : این نوع IUD ها حاوی هورمون پروژستین هستند که با ايجاد تغييرات در ضخامت دیواره رحم از بارداری جلوگیری می‌کنند. میزان اثرگذاری آن‌ها در حدود 99.8٪ است، یعنی کمتر از 1 در 100 زن در سال ممکن است باردار شود.

نوع مسی : این نوع آ یو دی ها حاوی مس هستند که محیطی سمی برای اسپرم‌ها ایجاد می‌کنند و از بارداری جلوگیری می‌کنند. میزان اثرگذاری آن‌ها نیز در حدود 99.9٪ است، یعنی کمتر از 1 در 100 زن در سال ممکن است باردار شود.

به طور کلی، IUD ها یکی از مؤثرترین روش‌های پیشگیری از بارداری هستند و می‌توانند برای مدت زمان طولانی (بین 3 تا 12 سال) مورد استفاده قرار گیرند.