یکی از عارضه های شایع که در اواخر بارداری و شیردهی بیشتر به چشم می خورد ، گالاکتوره یا ترشح شیر از پستان می باشد. این عارضه اغلب در زنان اتفاق میفتد ، اما گاهی ممکن است در زنانی که باردار نیستند یا حتی مردان و نوزادان نیز مشاهده شود. اما موضوعی نگران کننده نیست و برطرف خواهد شد. در ادامه برخی از دلایل بارز و راه های درمان آن ، شرح داده می شود.
گالاکتوره چیست؟
ترشح شیر از سینه ، یکی از عوارضی است که در اغلب خانم های باردار یا شیرده مشاهده می شود. باید توجه داشت که علت این موضوع می تواند ناشی از بیماری های زمینه ای در افراد باشد و باید در سریع ترین زمان پیگیری شود.
این عارضه به این صورت است که با ترشحات پی در پی مایعی شیری رنگ ، از نوک پستان همراه است. این ترشحات ممکن است فقط از یک نوک سینه یا هر دو اتفاق بیفتد. باید توجه داشت که بیرون آمدن ترشح شیر از پستان گاهی خود به خود و گاهی با فشار دادن نوک پستان همراه است.
در صورتی که هر یک از این علائم را در سینه خود مشاهده کردید ، بهتر است در سریع ترین زمان ، به بهترین متخصص زنان تهران مراجعه نمایید.
اگر از ترشح غیرطبیعی شیر از پستان نگران هستید ، زمان آن فرا رسیده تا به بررسی علتهای احتمالی این وضعیت بپردازید. ترشح شیر ممکن است نشانهای از تغییرات هورمونی یا مشکلات سلامتی جدی باشد که نیاز به بررسی دقیق و راهکارهای مناسب دارد. با کسب اطلاعات تخصصی و مشاوره از پزشکان مجرب، میتوانید راهحلهای مؤثر و علمی برای رفع این مشکل پیدا کنید و نگرانیتان از بین برود.
برای دریافت مشاوره تخصصی و بررسی علل ترشح شیر از پستان، همین حالا با ما در تماس باشید و قدم نخست را برای بهبود سلامتی خود بردارید.
جهت رزرو نوبت و مشاوره با دکتر صنم ساسان فرم ذیل را پر کنید
علت ترشح شیر از پستان چیست؟
گالاکتوره در افراد مختلف اعم از زنان ، مردان یا حتی نوزادان به چشم می خورد. علت این عارضه ، افزایش هورمون پرولاکتین است. این هورمون ، اصولا در اواخر بارداری ، پستان را تحریک کرده و اقدام به تولید و ساخت شیر می کند تا بعد از زایمان ، شیردهی راحت تر صورت بگیرد.
میزان پرولاکتین در خون طبیعی است اما زمانی که بیش از اندازه ترشح شود و سینه ها را حساس کند ، از نوک پستان ، مایع شیری رنگ ترشح می شود.
باید توجه داشت که این تنها علت اصلی ترشح شیر از پستان نیست. دلایل دیگری نیز می توانند در علت این عارضه موثر باشند. عواملی مثل رشد تومورهای هیپوفیز ، یکی از علت های بروز آن می تواند باشد. لازم به ذکر است که مصرف برخی داروهای خاص هم در این امر دخیل هستند.
عوامل تاثیرگذار در ترشح شیر از پستان
برخی از مهمترین مواردی که باعث تحریک هورمون پرولاکتین می شوند و در پی آن ، ترشح شیر از سینه اتفاق می افتد عبارتند از:
- مسکن های خاص
- داروهای ضد افسردگی
- آرامبخش ها
- بیماری های کلیوی
- داروهای فشارخون بالا
- بیماری پلی کیستیک تخمدان
- فعالیت جنسی
- دستکاری و تحریک مکرر نوک پستان
- قرص های ضد بارداری
- مواد مخدر
- رازیانه
- دانه شنبلیله
- بیماری فیبروز کیستیک پستان
- اصطکاک پستان با لباس زیر تنگ به مدت طولانی
- جراحی های نخاعی ( به دلیل وجود تومور در نخاع)
- جراحی یا سوختگی در ناحیه قفسه سینه
- کم کاری تیروئید
- استرس و اضطراب و غیره
آیا ترشح شیر از پستان فقط در زنان اتفاق میفتد؟
همانطور که پیش تر اشاره شد ، ترشح شیر از سینه صرفا در خانم های باردار یا خانم هایی که درگیر بارداری نیستند اتفاق نمی افتد. گاهی این عارضه در مردان یا نوزادان نیز دیده می شود.
ترشح شیر از پستان مردان
علت بروز گالاکتوره در مردان می تواند به دلیل کمبود هورمون تستسترون باشد. زمانی که میزان این هورمون در بدن مردان کم باشد ، باعث می شود که سینه ها از حد معمول بزرگتر شده و به دنبال آن ، بیماری ژنیکوماستی اتفاق بیفتد. در اثر این عارضه ، ممکن است گالاکتوره نیز رخ دهد.
ترشح شیر از پستان نوزادان
در نوزادان نیز ترشح این مایع شیری اتفاق میفتد اما بروز آن بسیار نادر است. وقتی سطح استروژن در مادر ، در زمان بارداری ، بالا باشد ، از طریق جفت استروژن به نوزاد منتقل می شود. از این رو بافت پستان نوزاد بزرگ شده و ترشح می کند.
اما در صورتی که با این امر مواجه شدید ، نگران آن نباشید زیرا موقتی است و با گذشت زمان ، خود به خود برطرف می شود. اگر عارضه ماندگار شد ، لازم است تا به پزشک مراجعه کرده و آن را درمان نمود.
آیا گالاکتوره نگران کننده است؟
گالاکتوره به هیچ عنوان نگران کننده نیست. از این رو نباید در صورت مواجه شدن با آن ، مضطرب شوید. زیرا دائمی نیست و بعد از مدتی ، خود به خود برطرف می شود. زمانی که ترشح شیر از پستان در طولانی مدت باقی بماند و برطرف نشود ، در آن صورت لازم است که به پزشک مراجعه نمود.
همچنین ، اگر مایعی که از نوک سینه خارج می شود ، به رنگ شیری نباشد مشکل ساز می شود. در صورتی که مایع به شکل شفاف ، خونی یا زرد مشاهده شود ، لازم که سریعا برای درمان آن به پزشک مراجعه کرد.
تشخیص گالاکتوره
زمانی که با داشتن هر یک از نشانه های ذکر شده ، متوجه ترشح شیر از پستان شدید ، لازم است برای تشخیص علت و درمان آن ، به پزشک مراجعه کنید. پزشک متخصص یکی از روش های زیر را برای تشخیص این عارضه و معاینه آن ، پیش می گیرد.
- معاینه فیزیکی و بررسی کامل سینه ها
- آزمایش خون
- آزمایش ترشحات نوک پستان
- تست بارداری
درمان گالاکتوره
برطرف کردن ترشح شیر از پستان ، در صورتی که رنگ مایع خارج شده از سینه شیری رنگ باشد ، جای نگرانی نیست و خود به خود برطرف می شود. اما برای این که روند بهبود سریع تر پیش برود ، می توان از یکی از درمان های زیر برای آن استفاده نمود.
- عدم مصرف برخی داروها ، جهت جلوگیری از افزایش ترشح: این کار باید حتما با مشورت پزشک انجام شود و در صورت لازم ، برای آن داروی جایگزین تجویز شود.
- مصرف برخی داروها برای کاهش و جلوگیری از هورمون پرولاکتین: این داروها کمک می کنند تا هورمون ها تا حد زیادی کاهش پیدا کنند و سطح دوپامین را افزایش می دهند. به همین جهت ، کمک زیادی به بهبود و کاهش ترشح شیر از پستان می کنند. از این رو می توان با مشورت و تجویز پزشک از آنها استفاده نمود.
علت ترشح شیر در زنان غیر باردار
ترشح شیر در زنان غیر باردار ، که به آن گالاکتوره گفته می شود ، می تواند به دلایل مختلفی رخ دهد. مهم ترین علت ها شامل عدم تعادل هورمونی ، به ویژه افزایش سطح هورمون پرولاکتین ، هستند. این وضعیت ممکن است به دلیل استرس ، مصرف داروهای خاص (مانند داروهای ضدافسردگی یا داروهای ضدافسردگی) ، تحریک بیش از حد سینه ها ، یا اختلالات غده هیپوفیز ایجاد شود. گاهی اوقات گالاکتوره می تواند نشان دهنده مشکلات جدی تری مانند کیست های تخمدان ، بیماری های تیروئید یا تومورهای هیپوفیز باشد. در صورتی که ترشح شیر بدون دلیل واضح و غیرقابل کنترل باشد ، توصیه می شود که فرد برای ارزیابی دقیق به پزشک زنان مراجعه کند.
ترشح زرد رنگ از سینه نشانه چیست؟
ترشح زرد رنگ از نوک سینه معمولاً به دلیل ترشح شیر یا مایع شیریرنگ (کلستروم یا باقیمانده شیر) یا عفونتهای جزئی بافت پستان ایجاد میشود. این ترشحات میتوانند ناشی از ماستیت (التهاب پستان)، کیستهای پستان، یا تحریک نوک سینه باشند. در بسیاری از زنان، فشار یا تحریک نوک سینه باعث آزاد شدن این مایع میشود و اغلب بیخطر است، اما اگر همراه با درد، تورم، قرمزی یا بوی بد باشد، نشاندهنده وجود عفونت یا التهاب است.
در موارد دیگر، ترشح زرد یا سبز رنگ ممکن است نشانه اختلالات هورمونی یا مصرف برخی داروها باشد که روی تعادل هورمون پرولاکتین تأثیر میگذارند. همچنین در صورت ترشح خونآلود یا مداوم، لازم است معاینه توسط پزشک و انجام سونوگرافی یا ماموگرافی برای بررسی دقیق انجام شود تا علتهای جدی مانند تومور یا سرطان پستان رد شود. به طور کلی، ترشح زرد رنگ بدون علائم دیگر معمولاً خوشخیم است، اما بررسی پزشکی برای اطمینان توصیه میشود.
ترشح پستان قبل از پریود
ترشح سینه قبل از پریود یکی از پدیدههای شایع در بسیاری از زنان است و اغلب به دلیل تغییرات هورمونی در چرخه قاعدگی اتفاق میافتد. در طول فاز پیش از قاعدگی، سطح هورمونها بهویژه استروژن و پروژسترون افزایش یافته و باعث تحریک بافت پستان و تولید ترشحات جزئی میشود. این ترشحات معمولاً شفاف، شیری یا کمی زردرنگ بوده و به صورت قطرهای یا مرطوب شدن نوک سینهها ظاهر میشوند و معمولاً با شروع خونریزی قاعدگی کاهش مییابند.
این نوع ترشح معمولاً بیخطر و طبیعی است و نیاز به درمان خاصی ندارد، مگر اینکه همراه با علائمی مانند درد شدید، تورم زیاد، قرمزی، ترشح خونآلود یا ترشحات مداوم در طول ماه باشد. در این موارد، بررسی پزشکی و انجام آزمایشات هورمونی یا تصویربرداری از پستان توصیه میشود تا از عدم وجود مشکلات هورمونی یا بیماریهای پستان مطمئن شد.
انواع ترشحات رنگی پستان
ترشحات پستان میتوانند رنگها و دلایل مختلفی داشته باشند و بررسی رنگ و ویژگیهای آن برای تشخیص علت اهمیت بالایی دارد. شایعترین انواع ترشحات شامل موارد زیر هستند:
ترشحات شفاف یا سفید رنگ
این نوع ترشحات معمولاً طبیعی و ناشی از تغییرات هورمونی، شیردهی یا تحریک نوک سینه است. در زنان غیرشیرده، ترشح شفاف گاهی به دلیل اختلالات هورمونی یا مصرف داروهای خاص ایجاد میشود و معمولاً خوشخیم است.
ترشحات زرد یا سبز رنگ
اغلب ناشی از عفونتهای خفیف، ماستیت، کیستهای پستان یا تحریک طولانی نوک سینه است. اگر همراه با درد، قرمزی یا بوی بد باشد، باید تحت بررسی پزشکی قرار گیرد.
ترشحات خونآلود یا صورتی رنگ
این نوع ترشحات ممکن است ناشی از آسیب جزئی به مجاری شیری، پولیپ یا در موارد نادر تومور پستان باشد. بررسی سریع پزشکی و گاهی انجام سونوگرافی یا ماموگرافی توصیه میشود.
ترشحات قهوهای یا تیره
معمولاً به دلیل مانده بودن خون قدیمی در مجاری شیری ایجاد میشود و گاهی با تغییرات هورمونی یا مصرف برخی داروها همراه است.
ترشحات چسبناک یا غلیظ (مانند کرم)
این نوع ترشحات ممکن است نشانه انسداد مجاری شیری یا وجود کیست باشد و در صورت مداومت نیاز به بررسی دارد.
شناخت رنگ و ویژگیهای ترشحات پستان به پزشک کمک میکند تا علت طبیعی یا نیازمند بررسی بیشتر را تشخیص دهد و تصمیم مناسبی برای درمان یا پیگیری اتخاذ شود.
ارتباط ترشحات نوک سینه و سرطان سینه
ترشحات نوک سینه در اغلب موارد خوشخیم و ناشی از تغییرات هورمونی، تحریک یا عفونتهای جزئی هستند، اما در برخی موارد میتوانند هشداری برای سرطان یا ضایعات پستانی باشند. مهمترین نشانههایی که میتوانند احتمال بدخیمی را مطرح کنند شامل:
- ترشحات خونآلود یا صورتی روشن از یک یا هر دو سینه
- ترشحات مداوم و بدون ارتباط با سیکل قاعدگی
- ترشحات تکرنگ یا با بافت غلیظ همراه با توده سینه
- ترشحات یکطرفه و بدون علت واضح
در این شرایط، پزشک معمولاً برای بررسی دقیقتر ماموگرافی، سونوگرافی پستان و گاهی نمونهبرداری از مجاری شیری را توصیه میکند تا وجود پولیپ، تومور خوشخیم یا بدخیم مشخص شود.
به طور کلی، ترشحات شفاف، سفید یا شیری رنگ مرتبط با هورمونها و چرخه قاعدگی اغلب بیخطر هستند، اما ترشحات خونآلود، مداوم یا یکطرفه باید حتماً توسط پزشک متخصص بررسی شود تا خطرات احتمالی مانند سرطان زود تشخیص داده شود.
