زایمان زودرس در واقع زمانی که قبل از هفته ۳۷ بارداری باشد را می گویند که با مراقبت های پزشکی شانس زنده ماندن وی چند برابر خواهد شد ولی توجه داشته باشید که ممکن است همانند نوزادانی که در زمان مناسب خود به دنیا می آیند سالم نباشند. ما در این نوشتار در مورد زایمان زودرس و مشکلات آن و راه های پیشگیری از آن صحبت خواهیم کرد پس با ما همراه باشید.

نشانه های زایمان زودرس
از جمله علائم نشان دهنده این زایمان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش ترشحات واژن
- داشتن علائمی چون استفراغ، اسهال و …
- منقبض شدن رحم که هر چند دقیقه یکبار است.
- خونریزی از ناحیه واژن
- گرفتگی های پایین شکم
- افزایش فشار لگن
- داشتن کمر درد های ممتد
زایمان زودرس به چه علت اتفاق می افتد؟
علت این مشکل به طور کامل مشخص نیست و عوامل متعددی می تواند منجر به بروز چنین مشکلی شود؛ اما توجه داشته باشید که بارداری در سن ۱۷ سالگی یا کمتر از آن و بالای ۳۵ سال احتمال داشتن زایمان زودرس را چند برابر خواهد کرد.
برخی از عوامل هستند که احتمال این نوع زایمان را چند برابر می کنند که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- دیابت
- بیماری های قلبی
- داشتن فشار خون بالا
- مبتلا بودن به بیماری های کلیوی
- داشتن اضافه وزن یا حتی کمبود وزن قبل از بارداری
- ضعیف بودن دهانه رحم
- فاصله زمانی کوتاه میان دو بارداری
- کمبود مواد مغذی در زمان بارداری
- داشتن عفونت های واژن
- داشتن سابقه خانوادگی
- بارداری با لقاح مصنوعی
انواع زایمان زودرس
در حالت کلی زایمان زودرس از انواع مختلفی برخوردار است که به شرح زیر می باشد:
اگر خانمی با مشکل پره اکلامیسی یا مشکلات دیگری مواجه باشد لازم است تا زایمان را زودتر از موعد انجام داد.
به طور معمول ممکن است این نوع زایمان قبل از هفته ۳۷ بارداری بنا به دلایل مختلفی رخ دهد.

راه های پیشگیری از زایمان زودرس
توجه داشته باشید رعایت مراقبت های مهم قبل از بارداری و داشتن سلامت جسمانی باعث متولد شدن نوزادی سالم می شود ولی به طور معمول راه خاصی برای پیشگیری از این زایمان وجود ندارد و با رعایت یکسری از کارها می توان احتمال بروز چنین مشکلی را کاهش داد این موارد عبارتند از:
- لازم است تا وزن خود را متعادل نگه دارید و از کاهش وزن و یا افزایش وزن خودداری کنید.
- برای کاهش استرس های دوران بارداری بهتر است تا ورزش هایی مثل یوگا را انجام دهید.
- سعی کنید تا فشار خون خود را کنترل کنید.
- در طول روز حتما نیم ساعت از وقت خود را به انجام فعالیت های روزانه اختصاص دهید.
- به هیچ عنوان در طول دوران بارداری قرصی را بدون تجویز پزشک خود مصرف نکنید.
- از نوشیدن الکل و مصرف سیگار در طی دوران بارداری به شدت اجتناب کنید.
- اگر قبلا تجربه چنین زایمانی را داشته اید بهتر است را حتما تمامی مراقبت های مهم دوران بارداری را رعایت کنید.
در انتها باید اشاره کنیم که داشتن چنین زایمانی از علائم و نشانه هایی برخوردار است که لازم است حتما آگاهی کاملی را نسبت به آن ها داشته باشید و در صورت مشاهده هر یک از آن ها در طی دوران بارداری حتما به یک دکتر زنان خوب مراجعه کنید.
راههای تشخیص زایمان زودرس
در زمان معاینه کلی، پزشک زنان و زایمان از جمله بررسی درجه حرارت، نبض، فشار خون، صدای قلب جنین و معاینه شکمی، سابقه پزشکی شما و عوامل خطر زایمان زودرس را به دقت ارزیابی مینماید. اگر انقباضات رحمی مکرر داشته و دهانه رحم شما قبل از هفته ۳۷ بارداری نرم، نازک و گشاد شده باشد، احتمالاً تشخیص دهنده اعلام میکند که شما در معرض زایمان زودرس قرار دارید. علاوه بر این، پزشک ممکن است برای بررسی دقیقتر شرایط از روشهای تشخیصی زیر استفاده کند:
- معاینه لگن: برای تشخیص باز شدن دهانه رحم یا خونریزی.
- سونوگرافی ترانس واژینال: برای اندازهگیری طول دهانه رحم، بررسی مشکلات نوزاد یا جفت، ارزیابی وزن نوزاد و غیره.
- معاینه دهانه رحم: برای اندازهگیری مدت زمان و فاصله انقباضات رحمی.
- آزمایش فیبرونکتین جنین: معمولاً برای زنانی که بین هفته ۲۲ تا ۳۴ بارداری هستند و دهانه رحم آنها کاهش پیدا کرده و مشکوک به زایمان زودرس است تجویز میشود.
- این آزمایشات و معاینات از راههای پیشگیری و تشخیص زود هنگام زایمان زودرس استفاده میشود.
درمانهای نوزاد زودرس
در روزها و هفتههای ابتدایی، نوزاد زودرس مورد مراقبت ویژه در بخش NICU (واحد مراقبت ویژه نوزادان) بیمارستان قرار میگیرد. دستگاهها و نمایشگرهای نظارتی شامل بررسی ضربان قلب، تنفس و سطح اکسیژن خون نوزاد هستند.
بسیاری از نوزادان زودرس نمیتوانند از طریق دهان خوردن، زیرا هنوز قادر به بلع یا مکیدن نیستند. این نوزادان اغلب از طریق تزریق وریدی یا لولههای وارد معده از طریق دهان یا بینی تغذیه میشوند.
به دلیل نقصان ریهها، نوزاد زودرس قادر به تنفس کامل نیست. بسته به وضعیت تنفسی، از یکی از روشهای زیر برای تأمین اکسیژن استفاده میشود:
- دستگاه تنفس مصنوعی یا ونتیلاتور: ابزاری که هوا را به ریهها واکنش میدهد و خروج هوا را از آنها کنترل میکند.
- استفاده از فشار مثبت مداوم: با استفاده از فشار هوای ملایم، مجاری هوایی را باز نگه میدارد.
- هود اکسیژن: وسیلهای که برای تأمین اکسیژن روی سر نوزاد قرار میگیرد.
سوالات متداول
داشتن زایمان زودرس می تواند منجر به مشکلات تنفسی، قلبی، مغزی و مشکلاتی در سیستم ایمنی شود که در هفته های اول خود را نشان می دهد.
زمانی که مادر برای رابطه جنسی در این دوران هیچ نوع مشکلی ندارد پس خطری جنین را تهدید نخواهد کرد، ولی در صورت بروز خطر ممکن است پزشک داشتن رابطه جنسی را محدود کند ولی توجه کنید که رابطه جنسی هیچ نوع ارتباطی با زایمان زودرس ندارد.
ولی در صورتی که خانمی اگر احتمال زایمان زودرس در او وجود داشته باشد داشتن رابطه جنسی و هر گونه فعالیت دیگری نیز در این دوران محدود می شود.
کلام آخر
همانطور که در ابتدای مقاله گفته شد ما در این نوشتار به زایمان زودرس، علائم، علت و راه های پیشگیری از آن صحبت کردیم. شما می توانید جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با این موضوع به دکتر صنم ساسان بهترین متخصص زنان و زایمان در تهران مراجعه کنید تا دوران بارداری خود را که یکی از حساس ترین دوره های زندگی است به خوبی سپری کنید.